• Dàn bài văn Nghị luận về một tư tưởng đạo lý hướng dẫn chi tiết

    Hướng dẫn chi tiết dàn bài văn nghị luận về một tư tưởng đạo lý là tài liệu làm giáo án cho giáo viên và tài liệu tham khảo cho học sinh làm tốt văn nghị luận về một tư tưởng đạo lí trình bày dàn ý cụ thể, chi tiết

    Ngày đăng: 14-08-2019

    2,576 lượt xem

    I. Nghị luận về một tư tưởng, đạo lý

     

    1. Đối tượng nghị luận

     

    – Nghị luận về một tư tưởng đạo lý là bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống, tâm hồn… của con người.

    – Các tư tưởng, đạo lý đó thường được đúc kết trong những câu tục ngữ, danh ngôn, ngụ ngôn, khẩu hiệu hoặc khái niệm. Ví dụ: Uống nước nhớ nguồn, Trung thực, Khiêm tốn, Nhân ái, Không có gì quý hơn độc lập tự do…

     

    2. Những điểm cần lưu ý trong đề bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lý

     

    – Vấn đề tư tưởng đạo lý có thể hoàn toàn đúng đắn, cần ca ngợi, khẳng định; hoặc hoàn toàn sai lầm, cần lên án, phê phán; cũng có thể vừa đúng, vừa sai.

    – Vấn đề tư tưởng đạo lý có thể chưa thật đầy đủ, toàn diện, cần bổ sung.

    – Đề bài nghị luận về một tư tưởng đạo lý có thể chia ra theo hai dạng:

    + Dạng mệnh lệnh: mệnh lệnh trong đề thường là: hãy bàn luận, nêu suy nghĩ của mình, nêu ý kiến, nêu nhận xét, bày tỏ thái độ, trình bày suy nghĩ… Chẳng hạn: Nêu suy nghĩ của anh (chị) về quan niệm: Yêu thương là cho đi hơn nhận về.

    + Dạng mở, không có mệnh lệnh: đạo lý Có học mới hay, có cày mới giỏi…

     

    II. Dàn ý làm bài văn nghị luận về một tư tưởng đạo lý

     

         Vấn đề tư tương đạo lý thường được đưa vào giáo dục nhà trường vì vậy đề văn nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lý thường thấy xuất hiện trong chương trình văn học lớp 12 lớp 11 lớp 10 lớp 9. Dưới đây trình bày dàn ý chung về bài viết nghị luận về tư tưởng đạo lý, áp dụng cho chương trình THPT & THCS.

         Các bạn có thể tham khảo thêm về vấn đề Nghị về một sự việc hiện tượng trong đời sống để phân biệt so sánh khác nhau với đề bài văn nghị luận về một tư tưởng đạo lý

     

    * Mở bài nghị luận về tư tưởng đạo lí (khoảng 4 dòng) 

     

    – Dẫn dắt ngắn gọn vào vấn đề.

    – Trích dẫn nếu cần.

    – Nêu lên được tính cấp thiết của vấn đề.

     

    * Thân bài làm văn nghị luận về tư tưởng đạo lý (khoảng 12 – 16 dòng) Giải – Nguyên – Minh – Luận – Dụng

     

    Bước 1. Giải thích tư tưởng, đạo lý cần nghị luận. • Là gì?

     

    * Yêu cầu:

    – Chỉ giải thích những từ ngữ, hình ảnh chứa hàm ý hoặc chưa rõ nghĩa.

    – Phải đi từ yếu tố nhỏ đến yếu tố lớn: giải thích từ ngữ, hình ảnh trước, rồi mới khái quát ý nghĩa của toàn bộ vấn đề.

    – Cần dựa vào văn bản phần Đọc hiểu để giải thích ý, tránh suy diễn.

     

    Bước 2. Bình luận, nêu quan điểm cá nhân (thấy đúng, sai hay cả đúng cả sai). lý giải cho tư tưởng đạo lý đó. • Tại sao?

     

    * Yêu cầu:

    – Phân tích, chia tách tư tưởng đạo lý thành các khía cạnh để xem xét, đánh giá, đưa ra quan điểm các nhận rõ ràng.

    – Lập luận bảo vệ cho quan điểm của mình, đồng thời bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề tư tưởng, đạo lý đang bàn luận.

    – Khi bàn luận, đánh giá cần thận trọng, khách quan, có căn cứ vững chắc.

     

    Bước 3. Minh chứng bằng các dẫn chứng, ví dụ cụ thể. • Như thế nào?

     

    * Yêu cầu:

    – Dẫn chứng cần chân thực, hợp lý, tiêu biểu, phục vụ cho việc bàn luận.

    – Nên kết hợp các dẫn chứng lịch sử – hiện tại, trong nước – thế giới, người nổi tiếng – người bình thường, hiện thực – văn chương… sao cho phong phú, đa dạng và giàu sức thuyết phục.

    – Có bốn cách lấy dẫn chứng phổ biến:

    + Cách 1. Lấy dẫn chứng bằng các hiện tượng có thật hiển nhiên, không thể phủ nhận (ví dụ: thủng tầng ôzôn khiến bầu khí quyển bị ảnh hưởng…).

    + Cách 2. Lấy dẫn chứng bằng số liệu cụ thể, rõ ràng (ví dụ: thống kê con số các vụ tai nạn giao thông, các vụ ngộ độc thực phẩm…).

    + Cách 3. Lấy dẫn chứng bằng một ví dụ tiêu biểu, nổi tiếng, điển hình (ví dụ: thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí đã vượt lên số phận để trở thành nhà giáo ưu tú…).

    + Cách 4. Lấy dẫn chứng bằng lời nói của một người nổi tiếng (ví dụ: Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó…).

     

    Bước 4. Luận bàn, đánh giá các khía cạnh của vấn đề: phê phán hạn chế, ca ngợi, khẳng định hướng tích cực… • Toàn diện chưa?

     

    * Yêu cầu:

    – Các em học sinh nên tự đặt ra và trả lời các câu hỏi: Tư tưởng đạo lý đã đầy đủ, toàn diện chưa? Có thể bổ sung thêm điều gì?

    – Cần xem xét từ nhiều góc độ, nhiều quan hệ để đánh giá và bổ sung cho hợp lý, chính xác, lật đi lật lại vấn đề, tránh phiến diện.

    – Có thể đưa ra các quan điểm khác biệt nhưng phải hợp lý và thuyết phục.

     

    Bước 5. Thực hành tư tưởng đạo lý trong thực tế: nêu bài học nhận thức và hành động. • Cần làm gì?

     

    * Yêu cầu:

    – Bài học phải được rút ra từ chính tư tưởng đạo lý mà đề yêu cầu.

    – Bài học cần chân thành và giản dị, phải hướng tới tuổi trẻ, ứng dụng thiết thực cho thực tế đời sống, không sáo rỗng, hình thức.

    – Nên rút ra hai bài học, một về nhận thức, một về hành động.

     

    * Kết bài làm văn nghị luận về một tư tưởng đạo lý (khoảng 4 dòng)

     

    – Nêu suy nghĩ về tầm quan trọng của tư tưởng đạo lý đã nghị luận.

    – Đưa ra thông điệp hay lời khuyên cho mọi người.

     

    Mời quý thầy cô tham gia các diễn đàn trao đổi trên Facebook:

    1. Diễn đàn giáo viên ngữ văn THCS: https://www.facebook.com/groups/diendangiaoviennguvanthcs/

    2. Diễn đàn giáo viên toán THCS: https://www.facebook.com/groups/2389736334399420/

    3. Diễn đàn giáo viên tiểu học: https://www.facebook.com/groups/diendangiaovientieuhoc/

     

    THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG HÓA CÔNG NGHIỆP Liên hệ:

    CÔNG TY TNHH EURODODO

    Đ/C: 6/33/7/4 Đường Vườn Lài P. An Phú Đông Q.12 TP.HCM Website: EuroDodo.com

    PHÒNG KINH DOANH

    Email: kinhdoanh@eurododo.com Hotline:  0374.008.015                     

    EDUculum.com - Nguồn tài liệu miễn phí

    Email: info@educulum.com

    Theo dõi Youtube

    Chuyên mục: Đề thi | Tiểu học | Nuôi dạy con | Toán |  Văn | Anh | sinh | sử

    Các diễn đàn trao đổi Facebook:

    1. Diễn đàn giáo viên ngữ văn THCS: https://www.facebook.com/groups/diendangiaoviennguvanthcs/

    2. Diễn đàn giáo viên toán THCS: https://www.facebook.com/groups/2389736334399420/

    3. Diễn đàn giáo viên tiểu học: https://www.facebook.com/groups/diendangiaovientieuhoc/

     

gotop